FLASHBACK PART 3:

1972: ITALIAN PROGRESSIVE ROCK

Στο άρθρο που αφορούσε τους Biglietto per l’Inferno είχε γίνει αναφορά στην πολύ σπουδαία ιταλική σκηνή του προοδευτικού rock της δεκαετίας του 1970. Τη συγκεκριμένη δεκαετία το progressive ήταν μία από τις κυρίαρχες εκδοχές της συγκεκριμένης μουσικής, και με επίκεντρο την Βρετανική σκηνή που παρουσίασε μεγάλα σχήματα.

Με την πάροδο του χρόνου και άλλες σκηνές «μπήκαν στο παιχνίδι», παρουσιάζοντας τις δικές τους εκδοχές πάνω στον ήχο. Μία από αυτές τις σκηνές ήταν η Γερμανική , τα σχήματα της οποίας γρήγορα μπήκαν κάτω από την «ταμπέλα» του Krautrock. Η Ιταλία , από την άλλη μεριά , ήταν και αυτή μία χώρα όπου οι τέχνες γενικότερα γνώριζαν μεγάλη άνθηση κατά την δεκαετία του 60 (θέατρο, κινηματογράφος), και αυτό περιέλαβε και τη μουσική στο σύνολο των εκφάνσεων της.

Γενικότερα το rock γνώρισε μεγάλη άνθηση εκείνη την εποχή στη γείτονα χώρα , συνδεόμενο και με τις εξελίξεις και διεργασίες που γίνονταν σε κοινωνικό επίπεδο. Αυτό είχα ως αποτέλεσμα οι Ιταλοί μουσικοί να αρχίσουν να παρακολουθούν τις εξελίξεις στην παγκόσμια σκηνή , και να λαμβάνουν και οι ίδιοι με τις συνθέσεις τους μέρος, σε αυτή τη διαδικασία «ριζοσπαστικοποίησης» της rock μουσικής από τα mid-60s και μετά. Μία διαδικασία που ως γνωστόν, γέννησε πλήθος νέων ιδιωμάτων. Το progressive rock ήταν ένα από αυτά. Ένα χαρακτηριστικό του συγκεκριμένου είδους , ήταν ότι σχεδόν αμέσως άρχισε να γνωρίζει πολύ μεγάλη εμπορική επιτυχία στην Ιταλία, με τα albums σχημάτων όπως οι Van der Graaf Generator και οι Genesis , να πηγαίνουν σε πολύ υψηλές θέσεις στα εκεί charts.

Με αυτό τον τρόπο, μια σειρά από συγκροτήματα άρχισε να ξεχωρίζει. Η ιταλική σκηνή των late 60s-early 70s, είχε ως βασικό χαρακτηριστικό, την τάση για διαφοροποίηση από τα βρετανικά πρότυπα. Σαφώς και μπορούσε κανείς να διακρίνει έντονες επιρροές από τα μεγαθήρια της σκηνής της Γηραιάς Αλβιώνας, ταυτόχρονα όμως υπήρχαν έντονες αναφορές στην αναγεννησιακή και προκλασική μουσική κληρονομιά της γειτονικής χώρας.

Οι τάσεις αυτές εντάθηκαν με την πάροδο του χρόνου, με αποτέλεσμα γύρω στο 1972-73, τα ιταλικά progressive rock σχήματα να εναποθέτουν μία σειρά από κλασικούς δίσκους , μεγαλώνοντας την απήχηση τους και εκτός συνόρων , στην υπόλοιπη Ευρώπη , αλλά και στις Η.Π.Α, σε ορισμένες περιπτώσεις.

Έτσι στο σημερινό αφιέρωμα θα παρουσιαστούν δίσκοι που κυκλοφόρησαν το 1972, έτος που θεωρείται καθοριστικό, καθώς βγήκαν στα ράφια των δισκοπωλείων εντυπωσιακές δουλειές που γρήγορα απέκτησαν το χαρακτηρισμό του κλασικού.

Premiata Forneria Marconi-"Storia Di Un Minuto" (Numero Uno)

Οι Premiata Forneria Marconi ήταν πιθανώς η σημαντικότερη και σίγουρα η πιο δημοφιλής μπάντα της συγκεκριμένης σκηνής. Αξιοσημείωτο το γεγονός ότι μπόρεσαν να γνωρίσουν εμπορική επιτυχία και στις ΗΠΑ. Το 1972 ήταν χρονιά ορόσημο , καθώς κυκλοφόρησαν τους δυο πρώτους εμβληματικούς δίσκους, πιθανώς τους καλύτερους της πολύχρονης καριέρας τους. O πρώτος εκ των δύο, ήταν το “Storia Di Un Minuto” και μπόρεσε να αποτυπώσει το μουσικό τους στίγμα. Prog rock με έντονες επιρροές από τα βρετανικά σχήματα (Genesis, Van der Graaf Geneator, Jethro Tul), και σαφές συμφωνικό «πρόσημο». Θεωρείται σήμερα ένα από τα καλύτερα και ωριμότερα ντεμπούτα στο είδος , ενώ άξιο αναφοράς είναι και το γεγονός ότι βρέθηκε στην κορυφή των charts της γειτονικής χώρας , σχεδόν αμέσως μετά την κυκλοφορία του, κάτι που δείχνει και το εκτόπισμα του ιδιώματος εκείνα τα χρόνια.

Premiata Forneria Marconi - "Per Un Amico" (Numero Uno)

Οι Premiata Forneria Marconi δεν σταμάτησαν στο “Storia di un Minuto" . Το "Per Un Amico” ήταν ο δεύτερος χρονικά δίσκος για το σχήμα από το Μιλάνο και τους παρουσιάζει να εξερευνούν νέα πεδία , μέσω της μουσικής τους. Αυτή τη φορά ο ήχος τους διαπνέεται από αναγεννησιακές μελωδίες , συνδυασμένες με ριζοσπαστικό, τεχνικό prog με έντονες fusion απολήξεις. Τα τραγούδια είναι όλα ένα και ένα, ενώ οι στίχοι στη μητρικοί τους γλώσσα είναι αρκετά «ποιητικοί». Το album μετέτρεψε το συγκρότημα σε σημαίνουσα δύναμη της ευρωπαϊκής σκηνής, με αποτέλεσμα ένα χρόνο αργότερα να κυκλοφορήσει ο δίσκος “Photos Of Ghosts” που περιείχε επαναηχογραφημένα τραγούδια τους με αγγλικούς στίχους. Την εικόνα συμπληρώνει το εκπληκτικό εξώφυλλο, σε ένα LP που οφείλει να βρίσκεται στη δισκοθήκη κάθε progster.

Le Orme -"Uomo Di Pezza" (Philips)

Άλλο ένα σχήμα που πρωτοστάτησε εκείνη την περίοδο, ήταν οι Le Orme από την Βενετία. Υπήρξαν και αυτοί από τους πλέον επιτυχημένους εμπορικά . Το τελευταίο οφειλόταν εν μέρει και στο γεγονός ότι ξεκίνησαν σε πιο pop δρόμους το 1966 , ενώ ακολουθώντας το ρεύμα της εποχής , δεν άργησαν να παρουσιάσουν ψυχεδελικές επιρροές στη μουσική τους. Το εδώ παρουσιαζόμενο album ήταν το τρίτο τους συνολικά και έμελλε να αποδειχτεί το πλέον καθοριστικό , καθώς έγινε χρυσό. Πολλοί τους παρομοίαζαν με τους Emerson, Lake And Palmer και δικαίως , καθώς ήταν trio με τα πλήκτρα του χαρισματικού Tony Pagliuca να παίζουν καθοριστικό ρόλο, ενώ είχαν και ηχητικές ομοιότητές. Εντούτοις οι επιρροές από τις παραδοσιακές μουσικές της Αδριατικής , τους έδιναν μια ιδιαίτερη ταυτότητα, άμεσα αναγνωρίσιμη. Ο δίσκος είναι συγκλονιστικός, μία από τις καλύτερες στιγμές της ιταλικής σκηνής και θα εντυπωσιάσει όποιον αποφασίσει να τον ακούσει.

Banco Del Mutuo Soccorso-"Banco Del Mutuo Soccorso" (Ricordi)

Από τα πλέον κομβικά συγκροτήματα του ιταλικού προοδευτικού ήχου ήταν οι Banco del Mutuo Soccorso. Σχηματισμένοι το 1969 στη Ρώμη από τα αδέλφια Vittorio και Gianni Nocenzi και επηρεασμένοι από μπάντες όπως οι Jethro Tull και οι Gentle Giant, είχαν την τύχη να διαθέτουν τον χαρισματικό Francesco Di Giacomo (R.I.P) πίσω από το μικρόφωνο. Ξεκίνησαν δισκογραφικά το 1972 με τον ομώνυμο δίσκο τους , που με τις ποικίλες folk επιρροές κατάφερε να ξεχωρίσει , φτάνοντας μάλιστα στο Νο 5 των charts. To album περιείχε κλασικά κομμάτια όπως το “Giardino del Mago” (από τις συγκλονιστικότερες στιγμές του ιδιώματος), και το “Metamorphosi”. Ακόμη ξεχώρισε και η δουλειά στο εικαστικό κομμάτι όπου το sleeve του δίσκου είχε το σχήμα ενός κουμπαρά. Η συναυλιακή τους δραστηριότητα ήταν σταθερή, παίζοντας support σε καλλιτέχνες όπως οι Curved Air και ο Rory Gallagher.

Banco Del Mutuo Soccorso- "Darwin!" (Ricordi)

Το 1972 σήμαινε την καθιέρωση των Banco del Mutuo Soccorso. Λίγο μετά το ντεμπούτο τους κυκλοφόρησαν και το πιο διάσημο δημιούργημα τους, με τίτλο “Darwin!”, ένα concept album βασισμένο στην εξέλιξη του ανθρώπου (ένα θέμα που απαντάται συχνά σε progressive albums της εποχής) .Εδώ διατηρείται και επαληθεύεται το υψηλό επίπεδο του πρώτου δίσκου τους, με prog ελεγείες όπως το “L'evoluzione” και το “La Conquista Della Posizione Erette”, όπου το σχήμα φτάνει σε απίστευτα επίπεδα έμπνευσης . Το γεγονός ότι από πολύ κόσμο το συγκεκριμένο LP , θεωρείται η κορυφαία στιγμή του ιταλικού prog, μόνο τυχαίο δεν είναι. Τα φωνητικά του Di Giacomo, ακούγονται ακόμη πιο ώριμα ,όντας με τη σειρά τους από τα δυνατά σημείο του δίσκου. Η μπάντα δεν σταμάτησε εκεί, καθώς μία χρονιά μετά κυκλοφόρησαν και το “Io Sono Nato Libero”, που συγκαταλέγεται και αυτό στα αριστουργήματα τους.

Quella Vecchia Loccanda- "Quella Vecchia Loccanda" (Help!)

Οι Quella Vecchia Loccanda ήταν και αυτοί ένα σχήμα από τη Ρώμη , σχηματισμένοι στις απαρχές της δεκαετίας του 1970 , με προεξέχουσα μορφή τον τραγουδιστή/φλαουτίστα Giorgio Giorgi. Σε μουσικό επίπεδο είχαν ως βασική επιρροή τους King Crimson και τους Jethro Tull, χωρίς όμως να λείπουν τα χαρακτηριστικά ηχητικά γνωρίσματα που συναντούσε κανείς και στα υπόλοιπα συγκροτήματα της σκηνής. Το πρώτο τους album , έφερε ως τίτλο το όνομα τους και είχε έντονα πειραματική διάθεση με πλήθος συμφωνικών απολήξεων, αλλά και πιο σκληρές στιγμές, παρότι δεν περιείχε μεγάλες σε διάρκεια συνθέσεις. Παρόλο την εξαιρετική ποιότητα του δίσκου , το σχήμα δεν μπόρεσε να γνωρίσει επιτυχία , και κατόρθωσε να κυκλοφορήσει ακόμη ένα LP, το εξαιρετικό “Ill Tempo Della Goia” το 1974. Λίγους μήνες αργότερα διαλύθηκαν , και έκτοτε κυκλοφόρησαν ένα ζωντανά ηχογραφημένο album το 1993.

Οι δίσκοι που αναφέρθηκαν , είναι κομβικοί για την ιστορία του Ιταλικού progressive , και μέσω αυτών ο ακροατής μπορεί να πάρει μια σημαντική ιδέα για τα πεπραγμένα της εν λόγω σκηνής. Βεβαίως το ιδίωμα έβγαλε και εξίσου σημαντικούς δίσκους πριν και μετά το 1972, με τους οποίους η στήλη θα ασχοληθεί εν καιρώ.

#italianprog #progressive #leorme #pfm #bancodelmutuosoccorso